Bộ Giáo dục nêu lý do chọn SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống” thống nhất

Trong 3 bộ sách giáo khoa hiện hành, “Kết nối tri thức với cuộc sống” được chọn để sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học tới.

Quy mô học sinh sử dụng lớn nhất

Bộ GD&ĐT vừa công bố chọn bộ sách giáo khoa (SGK) “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam làm bộ SGK giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất trên toàn quốc kể từ năm học 2026-2027.

Quyết định này đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong lịch sử giáo dục phổ thông Việt Nam, từ đa dạng SGK đến một bộ sách thống nhất, nhằm hướng tới chất lượng, công bằng và hiệu quả trong dạy và học.

Theo Bộ GD&ĐT, trên cơ sở nghiên cứu các bộ SGK hiện hành và đối chiếu với các tiêu chí lựa chọn, Bộ xác định “Kết nối tri thức với cuộc sống” đáp ứng đầy đủ và nổi trội hơn cả.

Phân tích cụ thể, Bộ cho biết bộ sách bảo đảm đầy đủ, đồng bộ tất cả môn học, hoạt động giáo dục ở cả 3 cấp học; chất lượng khoa học – sư phạm được khẳng định qua thực tiễn, được sử dụng rộng rãi tại tất cả 34 tỉnh/thành.

“Kết nối tri thức với cuộc sống” cũng có quy mô học sinh sử dụng lớn nhất trong các bộ SGK hiện hành.  

Xét về tính ổn định, khả năng chỉnh lý và mức độ sẵn sàng cao nhất, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam có đủ năng lực kỹ thuật, kho vận, phân phối, đảm bảo cung ứng trên phạm vi toàn quốc. 

Điều này sẽ hạn chế tối đa tác động đến giáo viên, học sinh, phụ huynh do đây là bộ sách đang được sử dụng ổn định và phổ biến nhất, giáo viên quen thuộc phương pháp, cấu trúc bài học.

Thuận lợi cho giáo viên, học sinh và xã hội

Theo Bộ GD&ĐT, việc sử dụng một bộ SGK thống nhất trên toàn quốc sẽ giúp giáo viên giảm sự phân mảnh về học liệu, tạo điều kiện cho công tác dạy học được thực hiện thuận lợi.

Giáo viên sẽ được tiếp cận nội dung chương trình theo cùng một thiết kế sư phạm, thống nhất về cấu trúc bài học, thuật ngữ, chuẩn kiến thức – kỹ năng, từ đó giảm áp lực lựa chọn tài liệu, tránh tình trạng chênh lệch trong cách tiếp cận bài học giữa các địa phương. 

Việc tập huấn, bồi dưỡng giáo viên được thực hiện đồng bộ, tiết kiệm chi phí, hiệu quả hơn nhờ nội dung tập trung vào một bộ SGK duy nhất. Ngoài ra, giáo viên có điều kiện đầu tư nhiều thời gian cho đổi mới phương pháp, ứng dụng công nghệ, tổ chức kiểm tra đánh giá và phát triển học liệu đi kèm.

Đối với học sinh, một bộ SGK thống nhất sẽ góp phần bảo đảm học sinh các vùng miền tiếp cận tri thức bình đẳng, hạn chế chênh lệch nội dung học tập giữa các địa phương.

Học sinh được học theo mạch kiến thức xuyên suốt từ lớp 1 đến lớp 12, tạo nền tảng liên thông, đồng bộ trong phát triển năng lực, giảm rủi ro đứt gãy kiến thức khi chuyển trường giữa năm học, đặc biệt với học sinh vùng khó khăn, con em lao động di cư.

Mặt khác, lộ trình tiến tới miễn phí SGK vào năm 2030 đem lại lợi ích trực tiếp cho học sinh và gia đình, giảm chi phí học tập thường xuyên. Khi SGK được số hóa, học sinh có thể tiếp cận kho học liệu mở, bài tập, video, mô phỏng, góp phần nâng cao hứng thú, khả năng tự học và năng lực học tập suốt đời.

Đối với xã hội, việc thống nhất SGK giúp ổn định chính sách học liệu quốc gia, tạo niềm tin, đồng thuận xã hội trong giáo dục phổ thông. Chi phí xã hội cho việc mua, thay mới sách hằng năm được giảm đáng kể; người dân, đặc biệt ở vùng khó, được hưởng lợi từ chính sách hỗ trợ và miễn phí SGK.

Các địa phương thuận lợi hơn trong phân bổ ngân sách, tổ chức đấu thầu – cung ứng sách, giảm áp lực truyền thông và hướng dẫn triển khai. Việc thống nhất SGK cũng là nền tảng thúc đẩy chuyển đổi số học liệu, phát triển thư viện số và kho tài nguyên mở, phù hợp xu thế quốc tế và chiến lược chuyển đổi số quốc gia.

Bộ GD&ĐT khẳng định sẽ phối hợp chặt chẽ với các địa phương, cơ sở giáo dục, đội ngũ giáo viên và toàn xã hội để triển khai hiệu quả bộ SGK thống nhất toàn quốc.

“Bộ sẽ tiếp tục lắng nghe, tiếp thu ý kiến của nhân dân, chuyên gia, nhà giáo để không ngừng hoàn thiện học liệu, nâng cao chất lượng dạy – học, góp phần thực hiện thành công đột phá phát triển giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW”, Bộ GD&ĐT cho hay.

Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 được triển khai theo lộ trình từ năm học 2020-2021 bắt đầu với học sinh lớp 1, theo hình thức “cuốn chiếu”. Đi kèm theo đó là các bộ SGK mới, cụ thể hoá chủ trương “một chương trình, nhiều bộ SGK”. 

Bộ phê duyệt lưu hành 3 bộ sách gồm “Kết nối tri thức với cuộc sống”, “Chân trời sáng tạo” và “Cánh diều”, ngoài ra còn có một số sách lẻ khác. Theo báo cáo của Bộ GD&ĐT, đã có 7 nhà xuất bản, 12 công ty cổ phần và gần 4.000 tác giả tham gia biên soạn sách theo chương trình này. 

Tuy nhiên khi lưu hành 3 bộ sách dẫn đến những bất cập trong việc tổ chức dạy – học và đảm bảo tính thống nhất giữa các bộ sách. Ngoài ra, việc này cũng dẫn đến tình trạng lãng phí SGK, khó khăn khi học sinh chuyển trường.