Giáo Án Môn Văn 6 Bài 8: Văn Bản Nghị Luận (Sách Cánh Diều)

Giáo án môn Văn 6 bài 8: Văn bản nghị luận (nghị luận xã hội) sách Cánh Diều dưới dạng file Word và PDF gồm 58 trang. Các bạn xem và tải về ở dưới.

[wait_and_redirect primary=”https://drive.google.com/file/d/1obWmds8iFElxAwnIPS_8OhTOYIQ_WtCa/view?usp=sharing” affiliate=”https://s.shopee.vn/7V6qFK9koW” delay=”20″ text=”Tải tài liệu(PDF)” fanpage=”https://www.facebook.com/hoctot.org”]

[wait_and_redirect primary=”https://docs.google.com/document/d/12tegio19ZlkNpShZh3wWdu-hWFlsyL8_/edit?usp=sharing&ouid=102791416384052220158&rtpof=true&sd=true” affiliate=”https://s.shopee.vn/7V6qFK9koW” delay=”20″ text=”File Word(Dành cho quý Thầy, Cô)” fanpage=”https://www.facebook.com/hoctot.org”]

Tài liệu này là các đoạn trích từ Kế hoạch bài dạy (KHBD) hoặc tài liệu học tập của Bài 8: VĂN BẢN NGHỊ LUẬN (NGHỊ LUẬN XÃ HỘI) dành cho học sinh lớp 6, chương trình Cánh Diều. Nội dung tập trung vào việc giúp học sinh nhận biết, đọc hiểu, và thực hành các kỹ năng liên quan đến văn bản nghị luận xã hội, bao gồm cả kỹ năng ngôn ngữ và kỹ năng sống.

Dưới đây là tóm tắt nội dung chính của tài liệu:

1. Mục tiêu chung của Bài học (Bài 8)

Mục tiêu của bài học được xác định rõ ràng về kiến thức, năng lực và phẩm chất.

• Kiến thức: Học sinh cần nắm vững khái niệm về nghị luận xã hội (trình bày một ý kiến, lí lẽ, dẫn chứng), Từ Hán Việt, văn bản, và đoạn văn.

• Năng lực: Học sinh có khả năng nhận biết các yếu tố hình thức và nội dung (ý kiến, lí lẽ, bằng chứng, đề tài) của văn bản nghị luận xã hội. Đặc biệt, học sinh cần viết được bài văn và trình bày được ý kiến về một hiện tượng trong đời sống.

• Phẩm chất: Bao gồm việc chăm sóc, yêu quý động vật, có ý thức tiết kiệm và bảo vệ nguồn nước sạch, và giữ gìn, trân trọng từ Hán Việt.

2. Nội dung các Văn bản Đọc Hiểu

Bài học sử dụng ít nhất ba văn bản nghị luận xã hội để làm ngữ liệu:

A. VÌ SAO CHÚNG TA PHẢI ĐỐI XỬ THÂN THIỆN VỚI ĐỘNG VẬT

• Vấn đề nghị luận: Cần đối xử thân thiện, yêu quý và bảo vệ động vật.

• Bố cục và nội dung chính:

    ◦ Phần 1 & 2 (Đoạn 1, 2, 3): Động vật gắn bó với con người, gắn liền với ký ức tuổi thơ, và vai trò của động vật trong hệ sinh thái (khẳng định vai trò không thể thiếu của động vật đối với đời sống con người).

    ◦ Phần 3 (Đoạn 4): Nêu thực trạng đáng báo động về việc con người phá hoại môi trường sống, săn bắt động vật trái phép, làm số lượng động vật ngày càng giảm. Tác giả thể hiện thái độ bất bình trước thực trạng này.

    ◦ Phần 4 (Đoạn 5): Lời kêu gọi bảo vệ động vật, nhấn mạnh sự cấp thiết phải bảo vệ “ngôi nhà chung của Trái Đất”.

• Nghệ thuật: Sử dụng lí lẽ, bằng chứng chặt chẽ, bố cục mạch lạc, và sử dụng phép liệt kê, đối lập để làm sáng tỏ vấn đề.

B. KHAN HIẾM NƯỚC NGỌT (Tác giả: Trịnh Văn)

• Vấn đề nghị luận: Thực trạng khan hiếm nước ngọt trên toàn cầu. Văn bản này là một hồi chuông báo động.

• Bố cục: Chia làm 3 phần (Nêu thực trạng, Nguyên nhân – Hậu quả, Khẳng định và Giải pháp).

• Nội dung chính:

    ◦ Thực trạng: Nước ngọt đóng vai trò to lớn nhưng con người lại ảo tưởng rằng nguồn nước không bao giờ cạn kiệt, dẫn đến suy nghĩ sai lầm.

    ◦ Nguyên nhân: Nước mặn chiếm đa số, nước ngọt phân bố không đồng đều (chủ yếu đóng băng ở Bắc Cực). Nước ngọt đang bị ô nhiễm do rác thải con người tạo ra. Dân số tăng cao và nhu cầu sử dụng nước cho sinh hoạt, sản xuất lương thực tăng làm tình trạng thiếu nước nghiêm trọng hơn.

    ◦ Hậu quả: Thiếu nước ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, kinh tế, làm đất đai khô cằn, cây cối muôn vật không sống nổi.

    ◦ Giải pháp: Tăng cường khai thác, sử dụng hợp lý, và tiết kiệm nguồn tài nguyên nước.

C. TẠI SAO NÊN CÓ VẬT NUÔI TRONG NHÀ

• Vấn đề nghị luận: Bảo vệ, khẳng định và lý giải vì sao cần có vật nuôi trong nhà. Văn bản này được chia làm 11 đoạn và 9 lý do.

• Lợi ích của vật nuôi: Phát triển ý thức, bồi dưỡng sự tự tin, vui chơi/luyện tập, giúp trẻ thoải mái/bình tĩnh, giảm stress, cải thiện kỹ năng đọc, tìm hiểu về hậu quả, học cách cam kết, và tạo tính kỷ luật.

3. Các Hoạt động Thực hành Kỹ năng

Tài liệu hướng dẫn các hoạt động Thực hành Tiếng Việt, Viết, và Nói & Nghe liên quan đến văn bản nghị luận xã hội.

A. Thực hành Tiếng Việt

• Từ Hán Việt: Là những từ mượn từ tiếng Hán, được đọc theo cách đọc Hán Việt. Các từ này thường được dùng để tạo từ ghép, mặc dù một số từ đã được Việt hóa cao độ.

• Văn bản, Đoạn văn: Văn bản là đơn vị ngôn ngữ trình bày trọn vẹn một vấn đề. Đoạn văn thể hiện một chủ đề nhỏ, thường có câu chủ đề và các câu phát triển chủ đề đó.

B. Viết bài văn trình bày ý kiến về một hiện tượng đời sống

Quy trình viết bao gồm các bước:

1. Định hướng: Xác định kiểu bài (nghị luận về một sự vật, hiện tượng), hiện tượng cần bàn luận (ví dụ: việc nuôi các con vật trong nhà, khan hiếm nước ngọt, học sinh chơi game).

2. Thực hành:

    ◦ Chuẩn bị: Tìm hiểu thông tin, thu thập tư liệu (video, hình ảnh, ý kiến).

    ◦ Tìm ý và lập dàn ý: Trả lời các câu hỏi để xác định ý kiến cá nhân (Nên hay không nên?) và lập dàn ý 3 phần (Mở bài, Thân bài, Kết bài). Thân bài cần trình bày các lí lẽ và bằng chứng cụ thể để làm sáng tỏ ý kiến.

3. Kiểm tra và chỉnh sửa: Kiểm tra các lỗi về dàn ý, hình thức (chính tả, ngữ pháp, liên kết đoạn).

C. Trình bày ý kiến về một hiện tượng trong đời sống (Nói và Nghe)

Đây là hoạt động luyện tập kỹ năng trình bày ý kiến và lắng nghe.

• Trước khi nói: Lựa chọn đề tài, xác định mục đích nói và người nghe, tìm ý, lập ý, chỉnh sửa và tập luyện.

• Trình bày nói: Yêu cầu nói đúng mục đích, có mở đầu và kết thúc hợp lý, nói to, rõ ràng, truyền cảm, và sử dụng điệu bộ, cử chỉ phù hợp (yếu tố phi ngôn ngữ).

• Trao đổi: Học sinh cần biết nhận xét, đánh giá hoạt động nói của nhau dựa trên phiếu đánh giá tiêu chí.